เห็ดโมเรลปลอม – Stenmurkla (1/4) ทำความรู้จักเห็ด มีพิษ ไม่กิน

สวัสดีค่ะ เราเห็นเพื่อนผู้รู้เรื่องเห็ดชาวสวีเดนได้รวบรวมแหล่งข้อมูลต่างๆ เพื่อนำมาอ้างอิงแจ้งเตือนถึงอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้นจากการกินเห็ดโมเรลปลอม (Gyromitra esculenta – False Morel) หรือในภาษาสวีเดนเรียกว่า Stenmurkla ในเฟสบุ๊คค่ะ เราก็เลยไปขออนุญาตเขาเพื่อนำข้อมูลเหล่านี้มาถอดความเขียนเป็นภาษาไทยเพื่อบอกต่อถึงอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้นถ้ากินเห็ดชนิดนี้เข้าไปไม่ว่าจะเป็นแบบตากแห้งหรือที่ต้มเทน้ำทิ้ง 3 ครั้งแล้วก็ตาม

ที่เราอยากจะเขียนเรื่องนี้ก็เพราะว่ายังมีคนไทยในสวีเดนที่ยังเก็บเห็ดชนิดนี้มาทำกินอยู่ ทั้งๆ ที่มีการแก้ไขบอกเตือนในตำราเห็ดถึงผลเสียที่อาจจะเกิดขึ้นแล้วก็ตาม หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและผู้รู้เรื่องเห็ดก็เขียนเตือนบนเวบไซต์เช่นกัน ข่าวในหน้าหนังสือพิมพ์ก็มีบอกเตือน นอกจากนี้ก็ยังมีการแชร์บทความของผู้ที่ป่วยจากการกินเห็ดนี้บนโซเชียลมีเดียเพื่อเป็นอุทาหรณ์ด้วย แต่ก็ยังมีคนไปเก็บมากินกันอยู่ดี และก็มีชาวสวีเดนอีกจำนวนไม่น้อยที่ยังเก็บมากินต่อไป เหตุเพราะกินมานานแล้วก็ไม่ได้รับผลเสียอะไร พ่อแม่ญาติพี่น้องคนรู้จักกินกันมาตั้งนานก็ไม่เห็นจะป่วยอะไร และบวกกับว่าเห็ดนี้อร่อยถูกใจพวกเขาอย่างมากจึงยังคงออกหาเก็บมากินกันต่อไป 

เราก็จะถอดความมาจากหลายๆ ที่มาเล่าสู่กันฟังนะคะ (อาจจะไม่ได้แปลมาทุกตัวอักษรนะ แต่ก็พยายามเก็บสาระสำคัญมาฝากกันให้มากที่สุดค่ะ) เนื้อหาต่างๆ ยาวมาก เราขอแบ่งออกเป็นหลายตอนหน่อยนะคะ และถ้ามีส่วนไหนผิดพลาดประการใดก็อภัยล่วงหน้ามา ณ ที่นี้ด้วยค่ะ และยังไงก็บอกหรือแนะนำกันได้เสมอค่ะ … เมื่ออ่านที่เราเขียนเล่าสู่กันฟังจบแล้วใครจะทานหรือไม่นั้นก็แล้วแต่จะพิจารณากันเองค่ะ

ในตอนแรกนี้ก็มาทำความรู้จักเห็ดชนิดนี้กันก่อนค่ะ


Foto av Jan Svensson, Skogens Röst

 

ชื่อวิทยาศาสตร์ Gyromitra esculenta (Pers.) Fr.
ชื่อภาษาอังกฤษ False Morel
ชื่อภาษาสวีเดน Stenmurkla
ชื่อภาษาไทย เห็ดโมเรลปลอม

 


Foto av Jan Svensson, Skogens Röst

 

ลักษณะเห็ด

  • หมวกเห็ดจะพับยู่ยี่ เหมือนสมอง มีสีน้ำตาล หรือน้ำตาลแดง หมวกเห็ดกว้าง 5 ถึง 15 ซม. และสูง 4 ถึง 8 ซม.
  • ขอบหมวกจะม้วนเข้า
  • ขาเห็ดจะสีขาวมอมๆ หรือขาวครีม บางทีจะเห็นออกไปทางสีม่วงอ่อนๆ ขาจะเปราะบาง ขาเห็ดกว้าง 2 ถึง 3 ซม. และสูง 2 ถึง 5 ซม.
  • กลิ่นค่อนข้างแรง

ในตำราเห็ดรุ่นเก่าก่อนนี้ระบุว่าเห็ดชนิดนี้เป็นเห็ดกินได้และหลายคนบอกว่าอร่อยมาก มีการแนะนำว่า ต้องต้มเห็ดแล้วเทน้ำทิ้ง 3 รอบ หรือตากให้แห้งเป็นเวลา 3 เดือน เพื่อกำจัดพิษออกก่อนแล้วจึงนำมาทำกินไดั แต่ต่อมามีผลการศึกษาออกมาว่า วิธีการดังกล่าวนี้ไม่สามารถกำจัดพิษในเห็ดให้หมดไปได้ ยังมีพิษตกค้างอยู่ เพราะฉะนั้นจึง ตัดเห็ดนี้ออกจากรายการเห็ดกินได้ และมีการเขียนให้ข้อมูลในตำราเห็ดเกี่ยวกับพิษ Gyrotoxin (ภาษอังกฤษ) หรือ Gyromitrin (ภาษาสวีเดน) ที่มีในเห็ดโมเรลปลอมนี้ รวมทั้งอาการที่อาจจะเกิดขึ้นเมื่อกินเห็ดเข้าไปแล้ว


Foto av Jan Svensson, Skogens Röst

พิษในเห็ด
Gyrotoxin (ภาษอังกฤษ) หรือ Gyromitrin (ภาษาสวีเดน) เป็นสารพิษที่ละลายน้ำได้ และส่วนใหญ่จะละลายไปอยู่ในน้ำที่ใช้ต้มเห็ด แต่ว่าความร้อนไม่สามาระทำลายพิษชนิดนี้ได้ การนำเห็ดไปตากแห้งทำให้พิษชนิดนี้ระเหยไปในอากาศ ดังนั้นอาจจะทำให้เกิดอันตรายได้ถ้ามีการตากแห้งเห็ดจำนวนมากในบริเวณนั้นและมีการสูดดมสารพิษนี้เข้าไปในร่างกาย สารพิษ Gyrotoxin นี้เมื่อเข้าสู่ร่างกายแล้วจะทำให้เกิดภาวะผิดปกติในระบบประสาท ทำลายตับ ไต และเม็ดเลือดแดง และยังเป็นสารก่อมะเร็งอีกด้วย

สถานที่พบเห็ด

  • ป่าสน พบมากในพื้นที่ภูเขา
  • เห็ดนี้จะขึ้นแบบเดี่ยวๆ หรือเป็นกลุ่มเล็กๆ ในบริเวณป่าที่มีการตัดโค่นต้นไม้ไปแล้ว หรือข้างๆ รากต้นไม้ใหญ่ที่ล้มอยู่ หรือตามทางเดิน หรือ ทางเดินรถแทรกเตอร์ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่เป็นดินทราย และดินที่มีสารอาหารน้อย

ช่วงเวลา

  • ต้นฤดูใบไม้ผลิ จนถึง ต้นฤดูร้อน
  • จะพบเห็นเห็ดชนิดนี้ได้ในช่วงฤดูใบไม้ผลิหลังจากที่หิมะละลายไปแล้ว และมีให้เก็บถึงพฤษภาคมหรือมิถุนายน

แหล่งอ้างอิง


มีวิดีโอสั้นๆ เป็นภาษาอังกฤษที่อธิบายถึงลักษณะเห็ดโมเรลปลอมนี้มาให้ดูกันด้วยค่ะ

 

และสุดท้ายนี้เราก็มีเป็นวิดีโอที่เป็นภาษาสวีเดนมาฝากกันด้วยค่ะ

 

ติดตามตอนต่อไปเร็วๆ นี้ค่ะ – เห็ดโมเรลปลอม – STENMURKLA (2/4) อันตรายจากการกินเห็ดโมเรลปลอม

Yui in Lund, Sweden

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s